Op 14 januari jl. zat de Joriszaal helemaal vol: 110 leden en introducés kwamen af op de lezing van Willem Post, een man die je zonder overdrijven de nestor van de Amerikadeskundigen kunt noemen. Post kwam rechtstreeks uit de Tijd voor Max TV-studio naar onze sociëteit om onze leden duiding te geven bij de huidige Amerikaanse geopolitiek. Al decennialang volgt hij de Verenigde Staten op de voet en weet hij als geen ander verbanden te leggen tussen politiek, geschiedenis en actualiteit. Het werd een avond vol voorbeelden en stof tot nadenken.
Post begon met een korte schets van zijn achtergrond (14 boeken, Clingendael), waarna hij ons meteen meenam in de wervelwind die Trump II heet. Het team rond Trump zorgt voor een ongekende hoeveelheid reuring: doorgaans drie nieuwsberichten per dag, nauwelijks bij te houden. Op het moment van de presentatie op de sociëteit: Venezuela, de Fed, Groenland. Het ene onderwerp is nog niet geland of het volgende dient zich alweer aan. En, zo waarschuwde Post: “Op het moment van mijn presentatie, is de actualiteit alweer achterhaald.”
Waar Amerika ooit ons gidsland was (bevrijders, Kennedy) en een vanzelfsprekende bondgenoot was, is dat beeld sterk veranderd. Post memoreerde hoe bij het overlijden van Kennedy zelfs in Nederland de radiomuziek werd aangepast. Wie had toen gedacht dat we nu zouden discussiëren over claims op Groenland? Overigens is dat niet eens nieuw: ook in Trumps eerste termijn speelde het plan al, net zoals de aankoop van Alaska in 1867 voor USD 7,2M gewoon werkelijkheid werd.
Bijzonder interessant was Post zijn verhaal over Trumps inner circle. In de tweede termijn is die ingrijpend veranderd en radicaler geworden. Figuren als Stephen Miller hebben volgens Post het idee van een internationale rechtsorde ingeruild voor pure machtspolitiek. Miller is een hele belangrijke ‘bewaker’ van Trump en zijn gedachtegoed. Hij was ook mede auteur van Project 2025, een strategisch document van de conservatieve denktank de Heritage Foundation.
Post sprak ook uit eigen ervaring. In 2019 was hij met een pers accreditatie bij een Trump-rally in een stadion in Iowa, met zo’n 35.000 mensen in extase, terwijl buiten tienduizenden demonstreerden. Trump, zo beschreef hij, weet zijn publiek volledig in zijn greep te krijgen: boos worden, grapjes maken, emoties bespelen. Post vergeleek hem zelfs met de Rattenvanger van Hamelen: iemand die feilloos aanvoelt wat mensen willen horen. Ook de pers werd echt vijandig bestempeld, waardoor Post 10 minuten voor het einde van de bijeenkomst de zaal verliet.
Post wilde eindigen met een hoopvol slot. Hij keek vooruit en pleitte voor versterking van de “coalition of the willing”: Europa moet doorpakken, vasthouden aan de rule of law en benutten wat we in huis hebben. Van Eindhoven tot Wageningen zijn we wereldwijd interessant. Volgens Post ligt hier zelfs een kans voor een wedergeboorte van Europa.
Kortom, een boeiende en zeer onderhoudende avond – en eentje waar nog lang over nagepraat werd aan de bar.
Wim Hulstein